Siddik Bozarslan
Sektreterê Giştî yê Hizbullahê yê ewil Subhî El Tufeylî, roja 03. 01. 2025’an, di kanala YouTube da axifîye û jibo dahatuya Surîyê gotîye: ”Li Surîyê kurd serê marî ne, serê marî jêkin, her tişt li Surîyê dê bi dawî bibe.. … Hinek kurd li Surîyê tên teşwîqkirin ku sistemeke federalî wek Îraq û Lubnanê were avakirin. Ev tê maneya ku Surîye perçe bibe. Divê kurdên li Surîyê nebin maşeyên / darikên Siyonizmê û Amerikayê.”(08.01.2025 / Rûpelanû)
Serekê Yekîtiya Zanayên Olî yên Herêma Kurdistanê Abdula Weysî jî bersîva serê mar da:
“Li gorî hemû pîvanên asmanî û erdî, kurd jî wekî hemî neteweyên din xwedî maf in ku doza mafên xwe bikin. Dirûşm û gotarên li dijî kurdan û wesifkirina wan a wekî serê mar, hizreke şoven e û agirê fitne û rikê geş dike.”
”Kurd ne serê mar in, qurbaniyên jehra mar in.” (09.01.2025 /Netewe)
Lê wer xuya dibe ku van marên bi jehrî, hemî duvikên pismamê me yê xaîn, yên eceman in. Tiştên ku berpirsên ecem cesaret nakin bêjin, bi van bêaqilan didin gotin. Di nav van 10 salên dawîyê da ez çend car di TV yan da rastî axiftinên marê dî, Nesrullah hatibûm ku wî jî gefan li Serekê Kurdistanê Mesûd Barzanî dixwarin. Destên Îsraîlîyan sax bin ku zebanîyê Nasrullah bi dehan hevalên wî rêkirin cehennemê. Xuya ye dora Subhîyê ehmeq jî hatîye.
Hewildanên Îsrail û Rewşa Durzîyan piştî ketîna Rejima Esad!
Jibo durzîyan ji nûha ve tiştên ku zelal xuya dikin, civata durzîyan doza avakirina sistemeke federalî li Surîyeya Nû dikin û ew dibêjin ku eger sistemeke weha neyê avakirin, ew dixwazin digel Dewleta Îsrailê bijîn. (Ev daxwaza durzîyan jibo kurdan jî hewildaneke baş e ku divê kurd û durzî bibin piştgirên hev jibo avakirina sistemeke federalî li navenda Şamê) Divê binê nuqteyek were çixêzkirin ku civata durzîyan ji 2021ê virve cuwanên xwe rênekirin eskerîyê jibo Orduya Baasîyan û wan jî jibo parastina civata xwe, di 2015an da hêzeke çekdar çêkirine û li herêma xwe parastina civata xwe pêktînin.
Yek ji wan pêşevayê Durzîyan Velid Canpolat e ku li Lubnanê dijî; piştî ruxandina Hukmê
Baasê zîyareta Şamê kir û Serekê Hereka ´Heyet Tahrir Şam (HTŞ), Ebu Muhammed Colani - navê wî yê rastî Ahmed Hüseyin eş Şera ye-, pîroz kir. Wek em pê dizanin Velîd Canpolat, gelek caran gotîye ku ew kurd e. Lê piştî demeke dirêj eger wan nasnameya xwe ya olî derxistine pêş; divê li gora dema îroyîn em wan bibînin û qebûl bikin.
Wek tê zanîn Civata Durzîyan li herêmên çîya û gundên rojhilat û başûrê Şamê cîwarbûyî ne û piranîya wan li Çîyayê Durzî dijîn. Li gora tespîtên avayîya The World Factbook ya 2010an, tevayîya nufûsa Surîyê 23 milyon e û % 3,2ê wê nufûsê durzî ne ku ew teqabûlê 700 hezarî dike (hin çavkanî dibêjin 1,2 milyon e) û ew wek runiştvanên Girên Golanê (Golan Tepeleri) tên naskirin. Ji wê hejmarê qasî 350 hezar durzî li bajarê Suveydayê dijîn ku jê ra Herêma Havran tê gotin.
Îsraîl, di şerê 1967an da Girên Golanê dagir kiribû û di 1981an da jî wê derê îlhak kiribû, lê ji dervayê Dewletên Yekbûyî yên Amerikayê, civata navberneteweyî wê nasnekiribû. Ji ber ku di çarçoveya Huquqa Navberdewletî da ew der wek erdê Surîyê hatîye qebûlkirin. Piştî ku rejima Esad hat hilweşandin, orduya Îsraîlê kete nav Girên Golanê û hin derên dî yên sitratejik jî xist bin kontrola xwe û Serekwezîrê Îsraîlê B. Netanyahu eşkera kir ku heta ewleyîya Îsraîlê ji alîyê hêzek ve were parastin, ew li wir dimînin û ji herêmê dernakevin der.
Li gora haydarîyên çapemenîya Îsraîl, Wezîrê Derve yê Îsraîl Gideon Saar dibêje; ”Hukumeta nû ya Suriyê, terorist û îslamîst e. Dinya dixwaze wan wek hukumeteke bipergal û nû bibîne ji ber ku ew dixwazin koçberên ku ji wir hatine û li ser erdên wan dijîn, divê ew paşve vegerin Surîyê. Ev hukumeta nû, berê li Îdlîbê çeteyeke îslamîst û terorist bû ku Şam a paytext xist bin destê xwe”
Wek tê zanîn, piştî ku rejima Beşar Esed hilweşîya (8.12.2024); Îsraîl, bi 480 hewildanên hewayî navendên leşkerîyê û teqemenîyê yê Surîyê da ber bombe û fuzeyan û îmha kir, ji ber ku Îsraîlê nexwest ku ew çek û teqemenîyên rejima Baasê bikeve destê hukumeta nû. Tê gotin ku lihevhatinek di navbera Esed û Îsraîlê da çêbûye ku Esed cîyên cepxane, fuze, roket, keştîyên şer, firokeyên şer daye Îsraîl û di muqabilê wan haydarîyan da Îsraîl jî destûr daye Esed ku ji Surîyê bireve û equbeta Saddam Huseyîn neyê serê wî. Di heman wextê da Îsraîl, esker şandibû gelek herêmên stratejik yên ber sînorên Urdunê. Îsraîl, roja 9.12.2024an jî alaya xwe li Girên Golanê daleqand ku wê derê di şerê 1974an da kiribû herêma tampon. Jerusalem Post: Li Sûriyê miletê ku herî zêde edaletê heq dike, kurd in
Neville Teller di analîza xwe ya bo Rojnameya The Jerusalem Post da hin nuqteyên balkêş raxistîye meydanê û Netewe jî wê weşandîye. Ez jî kurtayîya hin xalan pêşkêş dikim:
”Şerê navxweyî yê Sûriyê ku di 2011an da despêkir, kurd anîn pêşiya siyaseta herêmê. Li hember pêşveçûna leşkerî ya DAIŞê ya ku her tişt wêran dikir, hêzên hukumeta Sûriyê gelek herêmên ku kurd lê piranî ne, li bakur- rojhilatê welat (Rojava tê bikaranîn – li gora nexşeya Kurdistanê ew der Başurê Rojavayê Kurdistanê ye- Siddîq) terikandin û rê dan ku kurd van deran bi rêve bibin. Hevpeymaniya Navberdewletî ya bi Serekatiya Amerikayê ku biryar dabû DAIŞê têk bibe, bi pêşmerge û hêzên kurdî ra hevkarî kir û bi ser ket. Bidestxistina erdên di bin destên DAIŞê da bûn, xweseriya de facto bi dest xist.